امام صادق «علیه السّلام» می فرماید
هر كس دوست دارد روز قيامت، بر سر سفره‏ هاى نور بنشيند بايد از زائران امام حسين (عليه السّلام) باشد.
Tuesday, 29 November , 2022
امروز : سه شنبه, ۸ آذر , ۱۴۰۱
شناسه خبر : 2610
  پرینتخانه » ایران, بین الملل تاریخ انتشار : 06 آبان 1401 - 0:06 | 1414 بازدید

بین ترکیه و ایران چه می گذرد؟

🔹 استپان دانیلیان – کارشناس مسائل سیاسی- با انتشار تصویری از نبرد میان ایران صفوی و ترکیه عثمانی در صفحه فیسبوک خود بطور مفصل مسائل میان ایران و ترکیه را از بعد تاریخی آن مورد بررسی قرار داده است که در ذیل آمده است:   🔶《برای درک عمیق‌تر آنچه بین ایران و ترکیه در حال […]

بین ترکیه و ایران چه می گذرد؟

🔹 استپان دانیلیان – کارشناس مسائل سیاسی- با انتشار تصویری از نبرد میان ایران صفوی و ترکیه عثمانی در صفحه فیسبوک خود بطور مفصل مسائل میان ایران و ترکیه را از بعد تاریخی آن مورد بررسی قرار داده است که در ذیل آمده است:

 

🔶《برای درک عمیق‌تر آنچه بین ایران و ترکیه در حال رخ دادن است، باید برخی قواعد تاریخی و ژئوپلیتیکی را درک کنیم.

 

درباره ایران یا پرشیا معاصر میتوان پس از تأسیس سلسله صفویان، از سال ۱۵۰۱ صحبت کرد.

 

از آن زمان به بعد حدود ۱۰ جنگ بزرگ بین عثمانی ها و صفویان رخ داده است که درگیری های کوچکتر به احتساب نیامده‌اند.

 

دلایل اصلی این جنگ ها چه بودند؟

 

دلیلش ژئوپلیتیکی بود؛ مبارزه برای به دست گرفتن کنترل بر عراق امروزی و قفقاز جنوبی بخاطر مناطق و ارتباطات تجاری و استراتژیک بود.

 

مهمتر از همه اینکه آخرین جنگ بزرگ در سالهای ۱۸۲۱-۱۸۲۳ رخ داده است. جالبترین موضوع اینکه بعد از سال ۱۸۲۸ وقتی روسیه قفقاز جنوبی را تصرف کرد، جنگ بین عثمانی ها و ایرانی ها متوقف شد، و بعبارتی نیروی سوم موضوع اصلی دعوا را حل کرد و تاحدودی تعادل در قفقاز جنوبی شکل گرفت.

 

اکنون باید در مورد یک واقعیت جالب‌تر هم صحبت کنیم: در سالهای ۱۵۷۸-۱۵۹۰ جنگ بزرگی رخ میدهد که ایران در سال ۱۵۹۰ شکست میخورد و آذربایجان امروزی، ارمنستان امروزی و جنوب گرجستان را به عثمانی‌ها واگذار میکند. جالب اینجاست که روایتی درمورد نامه شاه عباس خطاب به فئودور پسر ایوان مخوف – تزار مسکو – وجود دارد که در آن شاه عباس به فئودور پیشنهاد می دهد که بیاید و آذربایجان امروزی به همراه دربند را فتح کند، که در آنصورت او رسما آن مناطق را به عنوان بخشی از مسکو به رسمیت خواهد شناخت.

 

تزار علاقه ای به این پیشنهاد نشان نمیدهد و بعدها خود شاه عباس این مناطق را دوباره تصرف می کند، اما شایان ذکر است که ایران تمایل دارد این مناطق را به مسکو واگذار کند تا ترکیه را از شمال خود دور نگه دارد.

 

سال قابل ذکر بعدی ۱۹۰۷ است که به ما در درک وضعیت ایجاد شده کمک می کند. در قرن نوزدهم، رقابت بزرگی بین بریتانیای کبیر و روسیه برای گسترش استیلا بر آسیای مرکزی، ایران و افغانستان وجود داشت. این قضیه با نام “مسابقه بزرگ” در تاریخ آمده است.

 

این مبارزه در سال ۱۹۰۷ پایان یافت وقتی بریتانیا و روسیه پیمان صلحی را امضا کردند تا مشترکاً در برابر تلاش‌های آلمان برای کنترل راه‌های تجاری عراق، قفقاز جنوبی و ایران ، از طریق عثمانی مقابله کنند. ساخت راه‌آهن برلین – بغداد یکی از محورهای اصلی این مبارزه بود که برلین از طریق آن می خواست تجارت میان اروپا و خاورمیانه را تحت کنترل خود بگیرد و آن را تا مصر و دریای هند گسترش دهد.

 

ظهور بازیگر سوم شرایط را تغییر می دهد. قابل ذکر است که روسیه و انگلیس با نیروهای مشترک از تمامیت ارضی ایران تضعیف شده در آن زمان در برابر اتحاد عثمانی و آلمان محافظت می‌کردند. البته ایران بخش قابل توجهی از حاکمیت خود را از دست داد که در نتیجه آن، به سه قسمت تقسیم شد: بریتانیایی، روسی و منطقه حائل بین آنها.

 

حالا به رویدادهای امروز برگردیم. در ترکیه دولت درتبعید آذربایجان جنوبی تشکیل شده است، ایران هم در حال ایجاد جنبشی برای الحاق نخجوان به ایران است و رزمایشات نظامی از هر دو طرف در حال انجام است.

 

این امر به دلیل تضعیف روسیه است که در نتیجه آن، دعوا برای قفقاز جنوبی و عراق که پس از آخرین جنگ ایران و عثمانی در سالهای ۱۸۲۱-۱۸۲۳ متوقف شده بود، از سر گرفته می‌شود. اکنون غرب از طرف ترکیه برعلیه ایران و روسیه به میدان می‌آيد و همانطور که متوجه شدید، مبارزه برای ارتباطات شمال-جنوب و شرق-غرب درجریان است.

 

“مسابقه بزرگ” جدید تازه دارد شروع می‌شود و اتفاقات اصلی هنوز پیش رو هستند و هیچکس قصد ندارد تسلیم طرف مقابل شود

برچسب ها

این مطلب بدون برچسب می باشد.

به اشتراک بگذارید
تعداد دیدگاه : 0
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.